ترجمه‌اى از موسيو ريشار خان فرانسوى ملقب به رضا ، از مترجمان و معلمان روزگار ناصر الدين شاه ( 1264 - 1313 ق ) ، بود . ( ميرزا رضا خان ( ژول ريشال فرانسوى ) پدر يوسف خان ريشار ، هردو در « دار الفنون » تهران زبان فرانسوى تدريس مىكرده‌اند . ( - جراثقال 4 / 2642 ؛ طبخ ايرانى ، 5 / 3873 ) . در تقسيمات حقوق ادارى و شيوهء اجراى عدالت ، حقوق گمركى ، روابط مدنى در كشور فرانسه گفتگو مىكند ، كه پيامد بيشتر اين گونه كوشش‌ها را در ايران نوين مىتوان ديد . ( - قانون وزارت انگليس ) . آغاز : كتابچه در باب قواعد حكمرانى مملكت فرانسه كه بندهء آستان معدلت بنيان ميرزا رضا جديد [ الاسلام ؟ ] فرانسوى ترجمه نموده . نسخه‌ها ( 2 ) 2 / 1658 ؛ اعلام 1 / 874 با لغزش : رضا ريشارد ؛ ذريعه 17 / 183 با لغزش : رضا ريشارد ؛ مشار ، مؤلفين 6 / 891 ؛ سليمانى ، القاب . سپهسالار 5 / 410 ش 2882 ؛ ملى ، تهران 1 / 391 . * قواعد و ضوابط فوج ( گويا فوج تيپو سلطان ) . از ناشناسى كه در « عنوان » هيجدهم از باب هشتم ، كه دربارهء روزهاى جشن است ، از تخت‌نشينى پادشاه روزگار در 1197 ق ( 1782 ق ) سخن رفته است ، كه با تخت‌نشينى سلطان تيپو ( 20 محرم 1197 ق ) جور مىآيد . با سربند « باب » هريك چند « عنوان » : باب 1 و 2 را ندارد . باب 4 در 18 عنوان ، در احكام به نام سپهدار ، 5 - تعويض خدمات ، ده عنوان ، 6 - در سه عنوان ، 7 - قواعد سواران ، 13 عنوان ، 8 - قواعد پياده ، 18 عنوان ، كه هيجدهمين آنها در « قاعدهء سر دادن توپ‌هاى خوشى » است ، از آن ميان در روز زايش پادشاه . مشترك 4 / 2405 . كراچى ، سرفراز 52 ش . 390 ؛ نوشاهى ، انجمن 67 . * قوانين آل عثمان : مختصر در . . . ، از عين على قوللوى ، به سال 1049 ق ، به نام سلطان محمد فرزند سلطان مراد عثمانى . نگارنده كه گويا امين دفتر دربار عثمانى بوده ، وضع ادارى كشور عثمانى و روابط آن امپراتورى را با ديگر دولت‌ها ، و برخى از آگاهىهاى جغرافيايى كشور عثمانى ، و قوانين مجرى در اين كشور را در اين كتاب نگاشته است . آغاز : كاتب نسخهء لوح و قلم و ناظم ارزاق ما فى العالم ، داور ديوان قضا و قدر . نسخه‌ها ( 2 ) 2 / 1659 . ملى ، تهران 2 / 456 ش 923 ف « كتاب مختصر قوانين . . . » . * قوانين تجارت : قانون التجارة . از الهى بخش اكبرآبادى - بخش رياضى دفتردارى 4 / 2718 . درست ، نادرست : بشير حسين ، شيرانى ، بخوانيد : بشير حسين ، شفيع 343 . * قوانين تشكيل ايالات و ولايات و دستورالعمل حكام . از محمود خوانسارى . چاپ سنگى ، تبريز 183 چ تهران ، 1326 ق . * قوانين تنظيمات ايران . از ميرزا ملكم ، ناظم الدوله . ( جلفا 1249 - سويس 1326 ق ) ( - تنظيم لشكر و مجلس اداره ) دربارهء سازمان‌هاى ادارى ايران .